{"id":19939,"date":"2022-08-01T12:01:46","date_gmt":"2022-08-01T09:01:46","guid":{"rendered":"https:\/\/syacd.org\/?p=19939"},"modified":"2022-08-15T07:55:25","modified_gmt":"2022-08-15T04:55:25","slug":"suriyeliler-kendilerinden-geri-donmeleri-istenmeden-once-suriye-gercegini-bilmeye-haklari-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/syacd.org\/tr\/suriyeliler-kendilerinden-geri-donmeleri-istenmeden-once-suriye-gercegini-bilmeye-haklari-var\/","title":{"rendered":"Suriyeliler kendilerinden geri d\u00f6nmeleri istenmeden \u00f6nce Suriye ger\u00e7e\u011fini bilmeye haklar\u0131 var"},"content":{"rendered":"

G\u00fcvenli, onurlu ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn kritik bir bile\u015feni, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn g\u00fcvenli olup olmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda g\u00fcvenilir bilgiye eri\u015fimdir. Bu bilgi, yerinden edilmi\u015f ki\u015filerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lan\u0131p kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ilgili s\u00fcreci anlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. G\u00fcvenilir bilgiye eri\u015fim imkan\u0131<\/span> \u00f6zellikle, m\u00fclteciler ve \u00dc\u0130YOK’lerin<\/span> taciz veya hedef al\u0131nma korkusu olmadan evlerine d\u00f6nme noktas\u0131ndaki yasal haklar\u0131 ile d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcreci aras\u0131ndaki tutars\u0131zl\u0131klar\u0131 vurgulamaya yard\u0131mc\u0131 olabilir. Daha \u00f6nce SACD taraf\u0131ndan yap\u0131lan <\/span>ara\u015ft\u0131rma<\/a><\/strong>, ankete kat\u0131lan Suriyeli m\u00fcltecilerin \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde y\u00fczde 87’lik bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, geri d\u00f6n\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n men\u015fe b\u00f6lgelerinde kar\u015f\u0131lan\u0131p kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131na karar vermek i\u00e7in gayri resmi kanallar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yeterli bilgiye sahip olduklar\u0131ndan emin olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ana bilgi kaynaklar\u0131 aileleri ve medya gibi gayri resmi kaynaklard\u0131. Bununla birlikte, daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ankette, m\u00fcltecilerin rejimin geri d\u00f6n\u00fc\u015f \u015fartlar\u0131n\u0131n kritik ve muhtemelen hayatlar\u0131n\u0131 tehdit eden bile\u015fenlerinden habersiz olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>Rejimin, \u015fimdi geri d\u00f6nmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnen m\u00fcltecileri ele al\u0131rken kulland\u0131\u011f\u0131 kilit mekanizmalardan birinin daha yak\u0131ndan incelenmesi, sahadaki ko\u015fullar hakk\u0131nda bilgi sahibi olma noktas\u0131ndaki alg\u0131lar\u0131n\u0131n tamamen yanl\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6steriyor. SACD anketleri, BMMYK dahil olmak \u00fczere geri d\u00f6n\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n t\u00fcm y\u00f6nleri hakk\u0131nda onlar\u0131 bilgilendirmesi gereken ki\u015filerden potansiyel olarak tehlikeli bir ger\u00e7ek bilgi eksikli\u011fi oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>Bir\u00e7ok m\u00fcltecide oldu\u011fu gibi Esad’\u0131n kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgelere d\u00f6nmek isteyenlerin, \u00f6zellikle de \u00fclkeyi resmi belge veya izin almadan terk edenlerin geri d\u00f6nmek i\u00e7in art\u0131k bir “uzla\u015fma belgesi” imzalamas\u0131 gerekiyor. Geri d\u00f6nmelerine izin verilmeden \u00f6nce ev sahibi \u00fclkedeki Suriye b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fine sunulmas\u0131 gereken belgenin i\u00e7eri\u011fi, \u201cmevcut ko\u015fullar nedeniyle \u00fclkeyi yasa d\u0131\u015f\u0131 yollardan terk eden Suriyelilerin durumunun ele al\u0131nmas\u0131 ve (…) zorunlu askerlik ve di\u011fer g\u00fcvenlik sorunlar\u0131n\u0131n, onlar\u0131 ayr\u0131lmaya zorlayan ko\u015fullar ne olursa olsun \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131\u201d hakk\u0131nda. Belgeyi imzalamak, \u00fclkeyi terk ederek kanuna ayk\u0131r\u0131 bir fiil i\u015fledi\u011fini itiraf etmek anlam\u0131na geliyor.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>SACD taraf\u0131ndan <\/span>anket yap\u0131lan<\/a><\/strong> ki\u015filerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 80’i bu belgenin i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda anlaml\u0131 bir bilgiye sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti. Bu konuda biraz bilgisi olan y\u00fczde 20\u2019lik kesimin \u00e7o\u011fu, bunun devlete kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015flemeyi kabul etmekle e\u015fde\u011fer oldu\u011funa inan\u0131yordu. B\u00f6yle bir itiraf\u0131n daha sonra ki\u015fisel bir dava a\u00e7arak ya da bir kamu hakk\u0131 talebinde bulunarak- ceza davalar\u0131nda aleyhlerinde kullan\u0131labilece\u011fini konusunda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri soruldu\u011funda, yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 54’\u00fc uzla\u015fma belgesi kapsam\u0131nda yarg\u0131lanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 bildirdi. Y\u00fczde 46’s\u0131 bu belgeye g\u00f6re yarg\u0131lanman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fini belirtti.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>Geri d\u00f6nmek isteyen kat\u0131l\u0131mc\u0131lara uzla\u015fma belgesini imzalamaya ne kadar istekli olduklar\u0131 soruldu ve geri d\u00f6nmek isteyenlerin y\u00fczde 98’i imzalamak istemediklerini ve bu belgenin geri d\u00f6n\u00fc\u015flerine engel olaca\u011f\u0131n\u0131 tasdik etti.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>Bu uygulama, rejimin potansiyel geri d\u00f6nenleri kendine boyun e\u011fdirmeye devam etmesinin somut bir \u00f6rne\u011fi olarak, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki b\u00fcy\u00fck bir engel olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Uzla\u015fma s\u00fcreciyle ilgili verilen yan\u0131tlar, bir ba\u015fka endi\u015fe verici e\u011filimin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip oldu\u011funu belirtenlerin oran\u0131 y\u00fczde 87 iken, yakla\u015f\u0131k ayn\u0131 y\u00fczde \u201cuzla\u015fma s\u00fcreci\u201d hakk\u0131nda bilgi sahibi de\u011fildi. Anket s\u0131ras\u0131nda bilgi verildi\u011finde, bunun geri d\u00f6nmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir engel te\u015fkil edece\u011fini s\u00f6ylediler. Bu yan\u0131tlar, m\u00fcltecilerin ve <\/span>\u00dc\u0130YOK’lerin \u015fu anda ko\u015fullar veya iade s\u00fcre\u00e7leri ve bunlar\u0131n hem \u00dc\u0130YOK hem de m\u00fclteci olarak haklar\u0131n\u0131 ihlal etme ve gelecekte ki\u015fisel g\u00fcvenliklerini ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini riske atma <\/span>potansiyelleri hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

BMMYK’n\u0131n, d\u00f6n\u00fc\u015flerde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar ve bunlar i\u00e7in al\u0131nacak tedbirlere dair detayl\u0131 bilgi sa\u011flamak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f olan raporlama ara\u00e7lar\u0131ndan ise adeta eser yok. \u00dcye devletlere ve ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131lara y\u00f6nelik olan ayl\u0131k G\u00fcncel Faaliyet Raporu, \u201ckendili\u011finden geri d\u00f6n\u00fc\u015fler\u201d de dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli say\u0131lardan, ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131 g\u00fcd\u00fcml\u00fc “etkileme” dilini kullanarak, kurumun m\u00fcltecilere ve geri d\u00f6nenlere yard\u0131m etmesinin farkl\u0131 yollar\u0131ndan bahsetmekte; fakat geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki belirli engellerden veya zor ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 veya ev sahibi \u00fclkelerdeki m\u00fclteci kar\u015f\u0131t\u0131 duygular nedeniyle geri d\u00f6nmek zorunda kalanlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekler hakk\u0131nda tek bir s\u00f6z bile etmemektedir. <\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Altyap\u0131 ve hizmetlerdeki bo\u015fluklar hakk\u0131nda bilgi vermek i\u00e7in topluluk d\u00fczeyinde bilgi toplamaktan ve Suriyelilerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc \u00fczerinde etkisi olabilecek \u201cdi\u011fer son geli\u015fmelerden\u201d s\u00f6z edilmekte; fakat bu t\u00fcr belgeler kamuya a\u00e7\u0131k de\u011fil veya yerinden edilmi\u015f Suriyeliler onlara eri\u015fememektedir. Bu durum Esad rejiminin s\u00f6zde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc \u201ckolayla\u015ft\u0131rmak\u201d i\u00e7in \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yasalar\u0131 derleyen b\u00f6yle bir belgenin, bunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 veya m\u00fcltecilerin istekleri \u00fczerindeki etkisini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Yerinden edilmi\u015f Suriyelileri m\u00fclklerinden ve kullan\u0131m haklar\u0131ndan mahrum etmeyi ama\u00e7layan 10 Say\u0131l\u0131 Kanun veya 6 Say\u0131l\u0131 Kanun gibi, rejim taraf\u0131ndan kabul edilen bir \u00e7ok ayr\u0131mc\u0131 kanun ve kararnamelere ise de\u011finmemektedir. <\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>Daha da \u00f6nemlisi, BMMYK’nin hem G\u00fcncel Faaliyet raporu hem de di\u011fer resmi belgeleri Esad rejiminin hakim oldu\u011fu yerlerdeki evlerine d\u00f6nen m\u00fcltecileri bekleyen g\u00fcvenlik risklerinden veya kurumun bunlar\u0131 denetleme ve raporlamada kendi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 eri\u015fim s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131ndan bir kez olsun dahi bahsetmemektedir.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>Yerinden edilmi\u015f insanlar\u0131 Esad’\u0131n elindeki b\u00f6lgelerdeki ger\u00e7ekler hakk\u0131nda kendi kamuya a\u00e7\u0131k ileti\u015fimi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bilgilendirme noktas\u0131ndaki bu tutarl\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa ek olarak, BMMYK’n\u0131n sosyal medya hesaplar\u0131 veya \u00fcst d\u00fczey yetkililerin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 gibi kendi ileti\u015fim varl\u0131klar\u0131 ile, geri d\u00f6nmenin g\u00fcvenli oldu\u011fu izlenimini veren kar\u0131\u015f\u0131k mesajlar g\u00f6nderiyor. Bu nedenle, genellikle geri d\u00f6nenlerin zulme ve ac\u0131 \u00e7ekmesine yol a\u00e7an erken ve bilgisiz geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri do\u011frudan te\u015fvik ediyor.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>BMMYK ba\u015fkan\u0131 Filippo Grandi’nin Do\u011fu Guta ziyareti veya \u015eam’daki Suriye rejimi yetkilileriyle yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler de dahil olmak \u00fczere SACD taraf\u0131ndan bu t\u00fcr bir dizi vaka <\/span>rapor edilmi\u015fti<\/a><\/strong>. Potansiyel geri d\u00f6nenlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu g\u00fcvenlik tehditlerini ele almakta s\u00fcrekli olarak ba\u015far\u0131s\u0131z olan ve <\/span>benzer vesilelerle<\/a><\/strong> tekrarlanan <\/span>bu t\u00fcr mesajlar<\/a><\/strong>, Suriye’deki ger\u00e7ekli\u011fin son derece yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir resmini \u00e7izen sistematik bir yakla\u015f\u0131ma i\u015faret ediyor. Bu, BMMYK’n\u0131n, Suriyeli m\u00fcltecilerin a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanan kilit alanlarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 ko\u015fullar hakk\u0131nda bilgi edinme hakk\u0131n\u0131 yerine getirmedeki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ortaya koymaktad\u0131r:<\/span><\/p>\n