- BMMYK Kapsamlı Koruma Çözümleri Stratejisi Koruma Kriterleri: Geri dönenlerin özgürce gidecekleri ve ikamet edecekleri yerleri tercih edebilmesi ve hareket özgürlüğü hakkının bu geri dönüş bölgelerini kontrol eden devlet veya kurumları tarafından kabul edilmesi
Suriye rejimi, yıkılan bölgeleri yeniden inşa etmek için idari yasalar çıkarıyor. Fakat bu kararların dile getirilmeyen asıl amacı, mültecilerin kendi evlerine dönüşünü engellemektir. Bu kanunlardan biri de 2018 tarihli 10 Sayılı Kanun olup, idari birimlerin genel organizasyon şeması içerisinde bir veya birden fazla idari alanın oluşturulabileceğini öngörmektedir. Bir diğer temel sorun, yasanın zaman çerçevesidir, çünkü bir yerel makam henüz gerçekleşmemiş olan bir yeniden geliştirme planı açıkladığında, insanların mülkiyet sahibi olduklarını kanıtlayan belgeleri yetkililere sunmaları için 30 günleri olacaktır. Aksi takdirde kendilerine tazminat ödenmeyecek ve mülkiyet hakkı, mülkün bulunduğu kasaba veya ilçe veya şehre aktarılacaktır.
10 Sayılı Kanuna ek olarak, Suriye rejimi krizden bu yana 45’ten fazla konut, arazi ve mülkiyet kanunu çıkarmıştır. Suriye rejiminin yıkımları kullandığı ve böylece sivillerin geri dönüşünü engellediği başlıca yollardan biri, doğal veya doğal olmayan nedenlerle veya kanun hükümleri gereği yıkılmaları gereken hasar gören binaların yıkıntılarının kaldırılmasına ilişkin 2018 tarihli ve 3 Sayılı Kanun’dur.
SACD’nin araştırması, geri dönenlerin yüzde 40’ının, kısmen veya tamamen tahrip olduğu için ya da geri dönüşü engelleyen güvenlik önlemleri nedeniyle kendi evlerine tekrar yerleşemediğini göstermiştir. Geri dönenlerin sadece yüzde 60’ı daha önce yaşadıkları ikametgahlarına dönebildi. Yüzde 24’ü aynı mahalleye dönebildi ama evlerine dönemedi. Yüzde 18’i ise mahallelerine ya da kasabalarına dönemeyip başka bölgelere gittiler. Suriyelilere, geleceklerini belirleyecek siyasi tartışmalarda gerçek ve etkili bir söz hakkı tanınması gerekmektedir, çünkü güvenli bir ortamın tanımlanmasında veya uygulanmasında yapılacak herhangi bir hata, muhtemelen hayatlarına ve onurlarına mal olacaktır.


